Wat zijn de officiële spelregels voor 8-ball pool in Nederland?

Officiële spelregels voor 8-ball pool in Nederland

In Nederland worden de spelregels voor 8-ball pool vastgesteld door de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond (KNBB), afdeling Poolbiljart. De regels zijn grotendeels gebaseerd op de internationale standaard van de World Pool-Billiard Association (WPA), met enkele nationale aanpassingen die gelden bij officiële competities en toernooien.

Het doel van het spel

Bij 8-ball pool spelen twee spelers (of teams) tegen elkaar. Eén speler moet de ballen met de volle kleuren (1–7) in de pockets spelen, de andere speler de gestreepte ballen (9–15). De speler die als eerste zijn eigen groep ballen in de pockets heeft gespeeld én daarna de zwarte bal (bal 8) correct pot, wint het spel.

De opstelling en de break

De 15 speelballen worden in een driehoek (rack) opgesteld op de middenlijn van de tafel, met de zwarte bal op de vijfde rij in het midden. De break wordt gespeeld vanuit de D-zone (het halve cirkelgebied aan het begin van de tafel).

Bij een geldige break moet de speler:

Minimaal 4 ballen naar de band sturen, óf
Een bal in een pocket spelen.

Als de break ongeldig is, mag de tegenstander kiezen: de ballen opnieuw rackken of de positie accepteren.

Groepskeuze

De groepen (vol of gestreept) worden niet vóór de break gekozen. De groepskeuze wordt bepaald door de eerste bal die na de break correct wordt gepot. Pot een speler bij de break direct een of meerdere ballen, dan mag hij doorgaan en zelf een groep kiezen door de eerstvolgende bal te potten.

Spelverloop en beurten

Een speler blijft aan de beurt zolang hij ballen van zijn eigen groep pot.
Bij een fout of miss gaat de beurt over naar de tegenstander.
Bij een vrije bal (ball in hand) na een fout mag de tegenstander de speelbal overal op de tafel plaatsen.

Fouten (Faults)

Een fout wordt begaan wanneer:

De speelbal (witte bal) niet eerst de doelbal raakt.
Na het stoten geen bal de band raakt en er ook geen bal wordt gepot.
De speelbal van de tafel valt (scratch).
Een bal van de tafel valt (deze wordt teruggelegd op de middenstip of de dichtstbijzijnde vrije positie).
De speler een bal met zijn hand, keu of kleding aanraakt tijdens het spel.

Bij een fout krijgt de tegenstander een vrije bal (ball in hand): hij mag de witte bal overal op de tafel neerleggen.

De zwarte bal (bal 8) spelen

Dit is het meest cruciale moment van het spel. Voor je de zwarte bal pot, moet je aanwijzen in welke pocket je hem wilt spelen (in officieel spel verplicht, in recreatief spel soms weggelaten).

Je verliest direct het spel als:

Je de zwarte bal pot vóórdat al je eigen ballen gespot zijn.
De zwarte bal van de tafel valt (scratch op de 8).
Je de zwarte bal in een andere pocket pot dan aangegeven.
Je bij de break de zwarte bal direct pot (in de meeste regelsets: herspelen).

Tafelmaten en materiaal

Officiële poolbiljart tafels in Nederland hebben doorgaans een speelvlak van 9 x 4,5 voet (274 x 137 cm). Voor jeugdtoernooien worden soms kleinere tafels van 7 voet gebruikt. De ballen hebben een diameter van 57,15 mm en wegen circa 170 gram.

Praktijktip

Een veelgemaakte fout bij recreatieve spelers is dat ze denken dat een 'scratch' op de zwarte bal automatisch verlies betekent. Dat klopt in officieel spel, maar bij vriendschappelijke potjes spreken veel spelers onderling andere regels af. Zorg daarom altijd vóór het spel dat beide partijen het eens zijn over de gehanteerde regels.

Meer informatie over officiële toernooiregels vind je op de website van de KNBB (knbb.nl) of de WPA (wpapool.com).