Hoe weet je of de schacht van een keu recht is?
Hoe controleer je of een keeschacht recht is?
De eenvoudigste manier om te controleren of een keeschacht recht is, is door de keu op ooghoogte te houden en langs de schacht te kijken, net zoals je langs de loop van een geweer kijkt. Draai de keu langzaam rond zijn as terwijl je dit doet: als je een golvende of gebogen beweging ziet in de contour van het hout, dan is de schacht niet recht. Dit is de snelste en meest gebruikte methode onder biljarters van alle niveaus.
De rol-methode op een vlakke tafel
Een tweede, nog betrouwbaardere methode is de roltest. Leg de keu op een vlakke ondergrond, zoals een biljarttafel of een glad werktafel, en rol hem zachtjes over het oppervlak. Een rechte schacht rolt soepel en gelijkmatig, zonder te stuiteren of te wiebelen. Als de schacht krom is, zul je zien dat de keu op een bepaald punt omhoogkomt of juist dieper in het oppervlak drukt, en dat hij wiebelt tijdens het rollen. Gebruik bij voorkeur het laken van de biljarttafel zelf niet voor deze test, want dat kan slijtage veroorzaken; een glad houten of marmeren oppervlak werkt beter.
Hoe erg is een kleine kromming?
In de professionele biljartwereld geldt een maximale afwijking van ongeveer 0,5 tot 1 millimeter over de volledige lengte van de schacht als acceptabel. De gemiddelde keeschacht is tussen de 140 en 160 centimeter lang. Bij een afwijking van meer dan 1 à 2 millimeter merk je dit al duidelijk in je spel: de bal krijgt onbedoelde zij-effect (zijdraai), je stootas loopt niet zuiver, en precisiestoots zoals de massé of de bandstoot worden nagenoeg onmogelijk correct uit te voeren.
Waarom buigt een keeschacht?
Hout is een levend materiaal dat reageert op vocht en temperatuur. Keeschachten buigen voornamelijk door:
- Onjuiste opslag: een keu die schuin tegen een muur staat, buigt op den duur door zijn eigen gewicht.
- Vochtverschillen: een overgang van een vochtige ruimte naar een droge ruimte (of andersom) zorgt ervoor dat het hout werkt.
- Warmte: een keu in de zon laten liggen, bijvoorbeeld in een auto, is een veelgemaakte fout die snel voor vervorming zorgt.
- Verkeerd gebruik: tegen de keu leunen of hem als wandelstok gebruiken.
Wat kun je doen bij een licht kromme keu?
Bij een lichte krom stand — minder dan 1 millimeter — kun je soms zelf corrigeren. Leg de keu met de bolle zijde van de kromming naar boven op een vlakke ondergrond en leg er voorzichtig gewicht op (bijvoorbeeld een paar boeken). Laat dit een dag staan en controleer opnieuw. Sommige biljartzaken en leveranciers bieden ook een professionele rechtzetting aan met behulp van een stoomapparaat of een hydraulische pers, wat bij houten schachten goed kan werken. Houd er rekening mee dat dit proces bij carbon of fiberglass schachten niet mogelijk is; die zijn ofwel recht ofwel definitief krom.
Preventie is beter dan curatie
Bewaar je keu altijd rechtop in een keutas of in een verticale keuhouder. Vermijd extreme temperatuurschommelingen en stel de keu nooit bloot aan directe zonnestraling of vochtige omstandigheden. Een goede keutas met beschermhoes kost al snel tussen de 20 en 80 euro, maar spaart je de aanschaf van een nieuwe keu — die al snel 80 tot 500 euro of meer kan kosten — in de toekomst.
Wanneer is een keu niet meer te redden?
Als de schacht meer dan 3 tot 5 millimeter afwijkt, of als er meerdere bochten in verschillende richtingen zitten (een zogenaamde S-kromming), dan is de keu praktisch onbruikbaar voor serieus spel. In dat geval is vervanging van de schacht of de hele keu de verstandigste keuze.